ChatGPT może pomóc Ci napisać lepszą pracę dyplomową. Ale może też sprawić, że oddasz tekst pełen nieistniejących źródeł, błędnych wniosków i fragmentów, których nie potrafisz obronić. Wszystko zależy od tego, jak z niego korzystasz.
Czy można używać ChatGPT podczas pisania pracy licencjackiej, magisterskiej lub inżynierskiej? Tak, w wielu sytuacjach jest to możliwe, ale zakres dopuszczalnego wykorzystania sztucznej inteligencji zależy od zasad konkretnej uczelni, wydziału i wymagań promotora.
Najważniejsze jest rozróżnienie między wykorzystaniem AI jako narzędzia wspierającego samodzielną pracę a powierzaniem sztucznej inteligencji wykonania zadań, za które odpowiada student.
W tym przewodniku pokażę Ci, jak korzystać z ChatGPT na kolejnych etapach przygotowywania pracy dyplomowej: od wyboru tematu, przez literaturę i metodologię, po analizę wyników, redakcję oraz przygotowanie do obrony.
Dowiesz się również:
- Czy uczelnia może zabronić korzystania z ChatGPT?
- Jak sprawdzić, czy AI podaje prawdziwe publikacje naukowe?
- Czy można wykorzystać ChatGPT do przygotowania ankiety?
- Jak poprawiać własny tekst bez naruszania zasad samodzielności?
- Czy trzeba informować promotora o korzystaniu ze sztucznej inteligencji?
- Jakich błędów unikać, aby nie narazić się na problemy podczas oceny pracy?
Przedstawię Ci również autorską metodę 5W Redaktorki Agaty, która pomaga korzystać z AI świadomie, krytycznie i zgodnie z zasadami akademickimi.
1. Czy można korzystać z ChatGPT podczas pisania pracy dyplomowej?
Nie istnieje jedna zasada dotycząca wykorzystywania ChatGPT, która obowiązywałaby wszystkich studentów w Polsce.
Poszczególne uczelnie mogą określać własne warunki stosowania narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji. Niektóre dopuszczają ich wykorzystanie w określonym zakresie, inne wymagają ujawnienia sposobu użycia AI, a jeszcze inne ograniczają lub zakazują konkretnych zastosowań.
Przykładowo Uniwersytet Warszawski opracował wytyczne dotyczące korzystania ze sztucznej inteligencji w procesie kształcenia. Dokument ten pokazuje, że wykorzystanie AI powinno być rozpatrywane w kontekście zasad akademickich, a nie wyłącznie technicznych możliwości narzędzia.
Źródło: Wytyczne Uniwersytetu Warszawskiego dotyczące sztucznej inteligencji.
Dlatego przed rozpoczęciem pracy sprawdź:
- Regulamin studiów i zasady dyplomowania.
- Wytyczne dotyczące korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji.
- Instrukcję przygotowania pracy dyplomowej na swoim wydziale.
- Zasady cytowania i dokumentowania wykorzystania AI.
- Indywidualne wymagania promotora.
Dobrym przykładem szczegółowego uregulowania tych kwestii jest Politechnika Białostocka. Zgodnie z opublikowanymi zasadami korzystanie z generatywnej sztucznej inteligencji podczas przygotowywania pracy dyplomowej wymaga zgody promotora. Student powinien również zadeklarować użycie AI oraz określić zakres jego wykorzystania.
Źródło: Politechnika Białostocka – zasady korzystania z AI w kształceniu.
Ważne: brak informacji o ChatGPT w regulaminie nie oznacza automatycznie, że każde jego zastosowanie jest dozwolone.
Jeżeli dokumenty uczelni są niejednoznaczne, najlepiej zapytać promotora o dopuszczalny zakres wykorzystania narzędzi AI i zachować otrzymaną odpowiedź.
Jakie zastosowania ChatGPT mogą być akceptowane?
W zależności od regulaminu uczelni ChatGPT może wspierać między innymi:
- planowanie harmonogramu przygotowywania pracy;
- porządkowanie pomysłów dotyczących tematu;
- wyjaśnianie pojęć i terminologii naukowej;
- opracowywanie propozycji struktury rozdziałów;
- wyszukiwanie kierunków dalszych poszukiwań literatury;
- sprawdzanie poprawności językowej własnego tekstu;
- przygotowywanie pytań pomocniczych do samodzielnej analizy;
- ćwiczenie odpowiedzi na pytania podczas obrony.
Nie oznacza to jednak, że każde z wymienionych działań jest dozwolone na każdej uczelni.
Szczególną ostrożność należy zachować przy generowaniu całych fragmentów pracy, opracowywaniu wyników badań, interpretowaniu danych oraz tworzeniu bibliografii.
2. ChatGPT nie jest autorem Twojej pracy dyplomowej
Jednym z największych błędów jest traktowanie ChatGPT jak automatycznego autora pracy naukowej.
Student wpisuje temat, prosi o przygotowanie rozdziału, kopiuje otrzymany tekst do Worda i uznaje zadanie za wykonane.
Problem polega na tym, że wygenerowany fragment może być stylistycznie poprawny, a jednocześnie zawierać błędy merytoryczne, uproszczenia, fikcyjne źródła lub nieuzasadnione wnioski.
Co więcej, student często nie potrafi wyjaśnić, dlaczego w pracy znalazła się określona definicja, teoria lub interpretacja.
Dobra praca dyplomowa nie polega na zgromadzeniu odpowiednio brzmiących akapitów. Polega na samodzielnym zrozumieniu i opracowaniu określonego problemu.
ChatGPT może pomóc w tym procesie, ale nie przejmuje odpowiedzialności za jego rezultat.
Podobne podejście przedstawia Wydział Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Wrocławskiej. W opublikowanych w styczniu 2026 roku wytycznych podkreślono znaczenie samodzielnego rozwiązywania problemów, krytycznej weryfikacji odpowiedzi AI i unikania generowania całych rozdziałów pracy za pomocą takich narzędzi.
Źródło: Politechnika Wrocławska – wytyczne dotyczące narzędzi GenAI.
AI jako asystent, a nie zastępca autora
Wyobraź sobie dwie sytuacje.
Sytuacja pierwsza:
Student prosi ChatGPT o napisanie dziesięciostronicowego rozdziału teoretycznego wraz z przypisami, a następnie wkleja go do pracy bez sprawdzenia.
Sytuacja druga:
Student samodzielnie wybiera i czyta publikacje naukowe. Następnie prosi ChatGPT o wskazanie pytań, które pomogą mu uporządkować argumentację. Pisze rozdział własnymi słowami, korzystając z rzeczywiście przeczytanej literatury.
W drugim przypadku AI wspiera proces myślenia i organizowania pracy, zamiast zastępować samodzielną analizę.
Oczywiście również takie zastosowanie powinno być zgodne z zasadami uczelni.
3. Metoda 5W Redaktorki Agaty – 5 zasad bezpiecznego korzystania z AI
Proponuję studentom prosty sposób oceniania każdego zastosowania sztucznej inteligencji.
To metoda 5W Redaktorki Agaty – pięć pytań, które warto sobie zadać przed wykorzystaniem odpowiedzi ChatGPT w pracy dyplomowej.
W1 – Wytyczne
Czy regulamin uczelni i promotor dopuszczają takie zastosowanie AI?
Nie zaczynaj od pytania, co potrafi ChatGPT. Najpierw sprawdź, co wolno Ci zrobić.
W2 – Własna praca
Czy nadal samodzielnie wykonujesz zadanie wymagane przez uczelnię?
Jeżeli AI przejmuje analizę, argumentację lub formułowanie wniosków, zastanów się, czy nie przekraczasz granic dopuszczalnego wsparcia.
W3 – Wsparcie AI
Czy korzystasz z narzędzia w jasno określonym celu?
Zamiast prosić o napisanie rozdziału, możesz poprosić o pytania kontrolne, propozycję harmonogramu lub wyjaśnienie trudnego pojęcia.
W4 – Weryfikacja
Czy sprawdziłeś każdą istotną informację?
Weryfikuj fakty, publikacje, cytaty, dane statystyczne i interpretacje. Samo przekonujące brzmienie odpowiedzi nie potwierdza jej prawdziwości.
W5 – Wskazanie wykorzystania AI
Czy musisz ujawnić sposób wykorzystania ChatGPT?
Jeżeli uczelnia wymaga oświadczenia, przypisu lub opisu użytych narzędzi, przygotuj odpowiednią informację zgodnie z jej wytycznymi.
Co można robić z ChatGPT podczas pisania pracy dyplomowej, a czego należy unikać?
| Zastosowanie AI | Ocena |
| Wyjaśnianie trudnych pojęć | Zwykle pomocne, jeśli dozwolone |
| Propozycje słów kluczowych do literatury | Pomocne |
| Sprawdzanie własnego spisu treści | Pomocne |
| Generowanie całego rozdziału do oddania jako własny | Ryzykowne lub niedozwolone |
| Wymyślanie wyników badań | Niedopuszczalne |
| Generowanie fikcyjnych przypisów | Niedopuszczalne |
| Korekta językowa własnego tekstu | Zależnie od zasad uczelni |

Metoda 5W nie zastępuje regulaminu uczelni. Jest praktycznym sposobem uporządkowania decyzji i ograniczenia najczęstszych błędów.

4. Jak wykorzystać ChatGPT do wyboru tematu pracy dyplomowej?
Wybór tematu jest jednym z pierwszych momentów, w których sztuczna inteligencja może okazać się pomocna.
Problem wielu studentów nie polega na braku zainteresowań, lecz na trudności z przełożeniem ich na temat możliwy do opracowania naukowego.
Załóżmy, że studiujesz pielęgniarstwo i interesuje Cię opieka nad pacjentami geriatrycznymi.
Zbyt szeroki temat mógłby brzmieć:
„Problemy zdrowotne osób starszych”.
Obejmuje on tak wiele zagadnień, że trudno byłoby określić zakres badania.
Możesz wykorzystać ChatGPT do przeanalizowania różnych możliwości zawężenia tematu.
|
PROMPT NR 1 | WYBÓR TEMATU Studiuję pielęgniarstwo i przygotowuję pracę licencjacką. Interesuje mnie opieka nad osobami starszymi w placówkach opieki długoterminowej. Zaproponuj pięć kierunków tematycznych, które mogę omówić z promotorem. Przy każdym wskaż możliwy przedmiot badań, potencjalne ograniczenia oraz pytania, które powinnam rozstrzygnąć przed wyborem tematu. Nie wymyślaj publikacji ani nie zakładaj, że mam dostęp do pacjentów. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Zmień kierunek studiów i obszar zainteresowań na własne. Otrzymane propozycje omów z promotorem. |
Co zyskujesz?
Przede wszystkim materiał do dalszej refleksji.
Nie musisz akceptować żadnej propozycji. Możesz porównać zakres tematów, dostępność materiałów, możliwości przeprowadzenia badań i wymagania uczelni.
Na co uważać?
ChatGPT może zaproponować temat, który wygląda atrakcyjnie, ale wymaga dostępu do danych, pacjentów, specjalistycznych narzędzi lub zgód, których nie możesz uzyskać.
Dlatego temat trzeba ocenić pod kątem wykonalności, a nie tylko jego brzmienia.
5. Jak stworzyć spis treści pracy dyplomowej z pomocą ChatGPT?
Spis treści jest planem całej pracy. Powinien odzwierciedlać jej cel, problem badawczy i przyjętą metodę.
W praktyce studenci często tworzą rozdziały, które są ze sobą słabo powiązane. Zdarza się również, że część teoretyczna nie przygotowuje czytelnika do badań przedstawionych w kolejnych rozdziałach.
ChatGPT może pomóc ocenić logikę przygotowanego planu.
|
PROMPT NR 2 | ANALIZA SPISU TREŚCI Przygotowałam samodzielnie spis treści pracy magisterskiej. Przeanalizuj go pod kątem logicznej kolejności zagadnień, powtórzeń, zakresu poszczególnych podrozdziałów i powiązania części teoretycznej z badawczą. Nie pisz nowego spisu treści. Wskaż problemy, zadaj pytania pomocnicze i wyjaśnij, które elementy wymagają mojej decyzji. Uwzględnij załączone wytyczne uczelni. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Wklej swój spis treści i wytyczne uczelni. Propozycje zmian omów z promotorem. |
Taki sposób pracy pozwala wykorzystać AI do krytycznej oceny własnego pomysłu.
Dlaczego nie warto bezrefleksyjnie kopiować gotowego spisu treści?
Ponieważ model nie zna wszystkich ustaleń z promotorem, rzeczywistej dostępności literatury ani szczegółowych wymagań wydziału.
Może również proponować podrozdziały, które brzmią naukowo, ale nie wnoszą nic istotnego do rozwiązania problemu badawczego.
Dobrze przygotowany spis treści powinien być wynikiem świadomych decyzji autora.
6. Czy ChatGPT może znaleźć literaturę naukową do pracy dyplomowej?
Może pomagać w wyszukiwaniu informacji o literaturze, proponowaniu słów kluczowych i porządkowaniu kierunków poszukiwań.
Nie powinien jednak być traktowany jako samodzielna, niezawodna baza bibliograficzna.
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń są tak zwane halucynacje AI.
Model może podać:
- nieistniejący tytuł publikacji;
- błędne nazwisko autora;
- niewłaściwy rok wydania;
- fikcyjny numer DOI;
- nieprawdziwy cytat;
- poprawnie wyglądający przypis do nieistniejącego źródła.
Co szczególnie niebezpieczne, takie informacje mogą zostać przedstawione bardzo przekonująco.
Jak bezpieczniej szukać literatury?
Zacznij od rzeczywistych baz i katalogów, takich jak Google Scholar, Biblioteka Nauki, katalogi bibliotek akademickich, PubMed czy inne bazy odpowiednie dla Twojej dyscypliny.
Następnie wykorzystaj AI do przygotowania strategii wyszukiwania.
|
PROMPT NR 3 | POSZUKIWANIE LITERATURY Przygotowuję pracę magisterską na temat związku między korzystaniem z mediów społecznościowych a stresem młodych dorosłych. Zaproponuj polskie i angielskie słowa kluczowe oraz kombinacje operatorów AND i OR, które mogę wykorzystać w Google Scholar i bazach naukowych. Nie generuj listy konkretnych publikacji. Pomóż mi przygotować strategię samodzielnego wyszukiwania literatury. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Wyszukane publikacje sprawdzaj w rzeczywistych bazach naukowych. Nie traktuj listy AI jako bibliografii. |
Takie zastosowanie jest znacznie bardziej kontrolowalne niż prośba o wygenerowanie bibliografii.
Jak sprawdzić źródło podane przez ChatGPT?
Jeśli model wskazał konkretną publikację, sprawdź:
- Czy publikacja rzeczywiście istnieje.
- Czy autor, tytuł i rok wydania są poprawne.
- Czy numer DOI prowadzi do właściwego tekstu.
- Czy publikacja rzeczywiście zawiera informację, którą chcesz wykorzystać.
- Czy masz dostęp do pełnego tekstu i możesz zweryfikować cytowaną treść.
Nie umieszczaj publikacji w bibliografii tylko dlatego, że ChatGPT podał jej opis.
Chcesz korzystać z ChatGPT podczas pisania pracy dyplomowej, ale obawiasz się błędów?
Dowiedz się, jak wykorzystać AI świadomie, etycznie i zgodnie z zasadami akademickimi. Sięgnij po mój e-book „Jak napisać pracę dyplomową z AI/ChatGPT – etycznie”.
Cena: 77 zł
7. Jak wykorzystać ChatGPT podczas czytania i analizowania publikacji?
Znalezienie literatury to dopiero początek.
Trzeba jeszcze przeczytać materiały, ocenić ich przydatność i zrozumieć przedstawione argumenty.
ChatGPT może pomóc w wyjaśnianiu trudnych pojęć, porządkowaniu notatek oraz przygotowywaniu pytań do tekstu.
Nie powinien natomiast zastępować przeczytania źródła, na którym opierasz swoją pracę.
Przykład praktyczny
Czytasz artykuł naukowy o wypaleniu zawodowym pielęgniarek.
Nie rozumiesz różnicy między wyczerpaniem emocjonalnym a depersonalizacją.
Możesz poprosić ChatGPT o wyjaśnienie tych pojęć prostym językiem, a następnie skonfrontować odpowiedź z literaturą.
Możesz też przygotować tabelę porównawczą na podstawie samodzielnie przeczytanych publikacji.
Ważne jednak, aby nie przypisywać autorom twierdzeń, których rzeczywiście nie sformułowali.
Czy można przesłać cały artykuł naukowy do ChatGPT?
Przed przesłaniem pliku sprawdź warunki korzystania z materiału, zasady uczelni oraz ustawienia prywatności narzędzia.
Szczególną ostrożność zachowaj w przypadku nieopublikowanych materiałów, dokumentów otrzymanych od promotora oraz tekstów objętych ograniczeniami dostępu.
8. ChatGPT a metodologia pracy dyplomowej – cel, problemy badawcze i ankieta
Metodologia jest jednym z obszarów, w których niewłaściwe wykorzystanie AI może prowadzić do poważnych błędów.
Dlaczego?
Ponieważ metodologia nie polega wyłącznie na opisaniu kilku definicji.
To uzasadnienie sposobu przeprowadzenia badania.
Student musi rozumieć, dlaczego wybrał określoną metodę, technikę i narzędzie badawcze oraz jakie ograniczenia wynikają z przyjętego rozwiązania.
Cel pracy, problemy badawcze i hipotezy
ChatGPT może pomóc Ci zrozumieć różnice między tymi elementami.
Może również zadawać pytania, które ułatwią sprawdzenie spójności przygotowanej koncepcji.
Nie powinien jednak samodzielnie podejmować za Ciebie decyzji metodologicznych.
|
PROMPT NR 4 | KONTROLA METODOLOGII Przygotowałam samodzielnie cel pracy, problem główny, problemy szczegółowe oraz hipotezy. Sprawdź ich wzajemną spójność. Wskaż, które pytania są zbyt szerokie, które pojęcia wymagają operacjonalizacji i czy proponowane hipotezy można zweryfikować za pomocą planowanej metody badawczej. Nie dopisuj fikcyjnych danych ani nie formułuj za mnie ostatecznej metodologii. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Dołącz własny cel, pytania i hipotezy. Ostateczne decyzje metodologiczne należą do Ciebie i promotora. |
Czy ChatGPT może przygotować ankietę do pracy magisterskiej?
Może pomóc przeanalizować konstrukcję pytań, ale nie oznacza to, że automatycznie powstanie poprawne narzędzie badawcze.
Jeżeli promotor wymaga kwestionariusza standaryzowanego, nie można zastąpić go zestawem pytań wygenerowanych przez AI.
Kwestionariusz standaryzowany to narzędzie opracowane według określonej procedury, często posiadające udokumentowane właściwości psychometryczne.
Autorska ankieta i kwestionariusz standaryzowany nie są tym samym.
W zależności od tematu pracy konieczne może być również uzyskanie zgody na wykorzystanie konkretnego narzędzia.
A co z badaniami dzieci, pacjentów lub pracowników?
Tutaj pojawiają się dodatkowe wymagania dotyczące etyki badań, ochrony danych i zgód.
Nie wolno bez odpowiedniej podstawy i zabezpieczeń przesyłać do publicznych narzędzi AI danych umożliwiających identyfikację uczestników badania.
Dotyczy to szczególnie dokumentacji medycznej, danych zdrowotnych, danych dzieci oraz informacji poufnych.
Masz temat pracy, ale nie wiesz, jak zaplanować metodologię?
Nie musisz szukać wszystkich odpowiedzi samodzielnie. Podczas 60-minutowej Konsultacji Startowej wspólnie przeanalizujemy Twój temat, spis treści, cel pracy, problemy badawcze i dalsze kroki.
Konsultacja Startowa – 199 zł
9. Czy ChatGPT może analizować wyniki badań?
Może pomagać w zrozumieniu metod statystycznych, interpretowaniu terminologii i przygotowywaniu pytań kontrolnych.
Nie należy jednak traktować jego odpowiedzi jako automatycznie poprawnej analizy statystycznej.
Przykładowo, jeśli student bada zależność między aktywnością fizyczną a poziomem stresu, powinien wiedzieć:
- jakie zmienne zostały zebrane;
- w jaki sposób je zmierzono;
- jaki test statystyczny zastosowano;
- czy spełniono jego założenia;
- co rzeczywiście wynika z uzyskanych rezultatów.
|
PROMPT NR 5 | ZROZUMIENIE WYNIKÓW Otrzymałam od statystyka wyniki analizy danych do pracy magisterskiej. Wyjaśnij mi, jak interpretować zastosowany test statystyczny, poziom istotności, współczynnik korelacji i wielkość efektu. Nie twórz nowych wyników ani nie zmieniaj wartości. Jeżeli brakuje informacji niezbędnych do interpretacji, wskaż, o co powinnam zapytać statystyka. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Nie udostępniaj danych identyfikujących uczestników badań. Sprawdź interpretację w wynikach analizy. |
To przykład wykorzystania AI jako narzędzia edukacyjnego.
Czego nie wolno robić?
Nie można prosić ChatGPT o wymyślenie odpowiedzi respondentów, poprawienie wyników tak, aby hipoteza została potwierdzona, ani tworzenie fikcyjnych wywiadów przedstawianych jako rzeczywiste badania.
Niepotwierdzona hipoteza nie oznacza nieudanej pracy. Fałszowanie danych oznacza natomiast poważne naruszenie zasad rzetelności naukowej.
W przypadku analizy danych ilościowych warto korzystać z odpowiedniego oprogramowania statystycznego, a w razie potrzeby skonsultować wyniki ze specjalistą.
10. Jak wykorzystać ChatGPT do poprawy własnego tekstu?
To jedno z najbardziej praktycznych zastosowań AI, pod warunkiem że uczelnia dopuszcza taki rodzaj wsparcia.
Student może wykorzystać narzędzie do rozpoznawania:
- powtórzeń;
- niejasnych sformułowań;
- zbyt długich zdań;
- błędów językowych;
- niespójności terminologicznej;
- problemów z logicznym przejściem między akapitami.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest proszenie o wskazanie błędów i propozycji zmian, a następnie samodzielne decydowanie o ich wprowadzeniu.
|
PROMPT NR 6 | REDAKCJA AKADEMICKA Przeanalizuj poniższy fragment mojego samodzielnie napisanego tekstu naukowego. Wskaż błędy językowe, stylistyczne, logiczne i terminologiczne. Przedstaw uwagi w tabeli: fragment, rodzaj problemu, proponowana zmiana i uzasadnienie. Nie dodawaj nowych informacji, publikacji ani argumentów. Nie zmieniaj znaczenia tekstu. Ostateczne poprawki wprowadzę samodzielnie. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Wklej wyłącznie fragment własnego tekstu, który możesz udostępnić. Każdą zmianę oceń samodzielnie. |
Dlaczego trzeba sprawdzać poprawki AI?
Ponieważ narzędzie może nieświadomie zmienić sens wypowiedzi.
Przykładowo zdanie:
„W badanej grupie zaobserwowano zależność między dwiema zmiennymi”.
może zostać przeredagowane na:
„Badanie wykazało wpływ jednej zmiennej na drugą”.
To nie jest jedynie zmiana stylistyczna.
Zależność statystyczna nie musi oznaczać związku przyczynowo-skutkowego.
Takie błędy mogą istotnie zmienić interpretację wyników badań.
11. ChatGPT a bibliografia i przypisy – jak uniknąć fikcyjnych źródeł?
Przypisy i bibliografia są elementami, które wymagają wyjątkowej dokładności.
ChatGPT może pomóc w zrozumieniu zasad określonego stylu cytowania, ale nie zastępuje wytycznych uczelni.
W Polsce spotyka się różne systemy dokumentowania źródeł, między innymi style autor–data oraz systemy przypisów dolnych.
Nawet w obrębie jednego stylu uczelnie mogą wprowadzać własne wymagania redakcyjne.
Warto również sprawdzić uczelniane dokumenty dotyczące oznaczania treści przygotowanych z wykorzystaniem AI. Przykładowo Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie opublikowała zarządzenie dotyczące wykorzystywania generatywnej sztucznej inteligencji oraz odrębne pismo okólne dotyczące oznaczania wygenerowanych fragmentów tekstu i innych elementów prac.
Źródło: SGGW – dokumenty dotyczące prac dyplomowych i wykorzystania AI.
|
PROMPT NR 7 | SPRAWDZANIE PRZYPISÓW Przesyłam wytyczne mojej uczelni dotyczące przypisów i bibliografii oraz przygotowane przeze mnie opisy bibliograficzne. Porównaj zapisy z wymaganiami. Wskaż brakujące elementy i błędy formatowania. Nie uzupełniaj brakujących danych na podstawie przypuszczeń. Jeżeli nie możesz zweryfikować informacji, oznacz ją jako wymagającą sprawdzenia. 💡 WSKAZÓWKA REDAKTORKI AGATY Sprawdź istnienie każdej publikacji i zgodność z wytycznymi uczelni. Poprawny zapis nie dowodzi wiarygodności źródła. |
Pamiętaj, że poprawny format przypisu nie oznacza jeszcze, że źródło istnieje albo potwierdza przytoczoną informację.
Warto rozważyć korzystanie z menedżerów bibliografii, takich jak Zotero, które pomagają organizować rzeczywiste źródła i przygotowywać opisy bibliograficzne.
12. Czy uczelnia wykryje tekst napisany przez ChatGPT?
To pytanie zadaje wielu studentów.
Trzeba jednak odróżnić kilka zagadnień: podobieństwo tekstu do innych publikacji, wykorzystanie cudzych treści bez prawidłowego oznaczenia, autorstwo pracy oraz stosowanie narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji.
System antyplagiatowy i detektor tekstu AI nie są tym samym.
Narzędzia próbujące identyfikować tekst wygenerowany przez AI mogą popełniać błędy. Sam wynik takiego detektora nie powinien być traktowany jako niepodważalny dowód autorstwa lub jego braku.
Jednocześnie brak wykrycia wykorzystania AI nie oznacza, że student postępował zgodnie z zasadami uczelni.
Co może wzbudzić wątpliwości promotora?
Przykładowo:
- publikacje, których nie można odnaleźć;
- przypisy niezgodne z treścią źródeł;
- niespójna terminologia;
- fragmenty odbiegające poziomem od pozostałej części pracy;
- nieuzasadnione wnioski;
- brak umiejętności wyjaśnienia zastosowanej metodologii.
Nie są to jednak samodzielne dowody użycia AI. Podobne problemy mogą występować również w tekstach napisanych bez pomocy sztucznej inteligencji.
Zamiast szukać sposobów na ukrycie korzystania z ChatGPT, lepiej zadbać o samodzielność, rzetelność i przestrzeganie wymagań uczelni.
13. Czy trzeba cytować ChatGPT w pracy dyplomowej?
To zależy od zasad uczelni i sposobu wykorzystania narzędzia.
Niektóre uczelnie mogą wymagać osobnego oświadczenia, inne opisu wykorzystanych narzędzi, a jeszcze inne określonego sposobu dokumentowania treści wygenerowanych przez AI.
Ważne jest również rozróżnienie między cytowaniem publikacji naukowej a ujawnieniem korzystania z narzędzia AI.
ChatGPT nie powinien zastępować pierwotnego źródła naukowego.
Jeżeli przywołujesz teorię, dane lub wyniki badań, należy dotrzeć do rzeczywistej publikacji i prawidłowo ją zacytować.
Jak opisać wykorzystanie AI?
Jeśli uczelnia dopuszcza taki sposób dokumentowania, opis może wskazywać:
- nazwę narzędzia;
- zakres jego wykorzystania;
- rodzaj wykonanych czynności;
- sposób weryfikacji rezultatów;
- odpowiedzialność autora za ostateczną treść.
Przykładowy opis, który należy dostosować do wymagań uczelni:
„Podczas przygotowywania pracy wykorzystano narzędzie ChatGPT do konsultowania struktury tekstu oraz identyfikowania potencjalnych błędów językowych. Ostateczna treść, dobór literatury, analiza materiału badawczego i wnioski zostały opracowane samodzielnie przez autora”.
Nie jest to uniwersalna formuła obowiązująca na wszystkich uczelniach.
Praktyczne przykłady dokumentowania wykorzystania sztucznej inteligencji udostępnia Politechnika Białostocka. Na stronie uczelni można znaleźć przykładowy opis użycia narzędzia AI w pracy dyplomowej oraz tabelę wskazującą narzędzie i obszar jego zastosowania. Jest to przykład uczelnianego rozwiązania, a nie uniwersalny wzór obowiązujący wszystkich studentów.
Źródło: Politechnika Białostocka – przykłady oznaczania wykorzystania AI w pracy dyplomowej.
14. ChatGPT w pracy inżynierskiej – na co zwrócić uwagę?
Studenci kierunków technicznych mogą wykorzystywać narzędzia AI w nieco innych obszarach niż osoby przygotowujące prace z pedagogiki, zarządzania czy pielęgniarstwa.
Przykładowe zastosowania obejmują wyjaśnianie algorytmów, analizę komunikatów błędów, omawianie dokumentacji technicznej i przygotowywanie planu testowania rozwiązania.
Trzeba jednak zachować ostrożność przy generowaniu kodu, obliczeń, modeli i dokumentacji projektowej.
AI może zaproponować rozwiązanie, które nie działa poprawnie, nie spełnia wymagań bezpieczeństwa albo opiera się na błędnych założeniach.
Student powinien samodzielnie rozumieć zastosowane rozwiązania i potrafić je uzasadnić podczas obrony.
Jeżeli uczelnia wymaga samodzielnego przygotowania określonych elementów projektu, wygenerowanie ich przez AI może naruszać zasady dyplomowania.
15. Jak wykorzystać ChatGPT do przygotowania do obrony?
ChatGPT może być pomocny również po zakończeniu pisania pracy.
Możesz wykorzystać go do powtórzenia pojęć, przygotowania pytań kontrolnych lub przeprowadzenia symulacji rozmowy egzaminacyjnej.
Warto jednak pamiętać, że model nie zna rzeczywistego zestawu pytań komisji.
Jak ćwiczyć?
Przygotuj krótkie streszczenie własnej pracy i poproś o pytania dotyczące:
- uzasadnienia wyboru tematu;
- celu pracy;
- zastosowanej metodologii;
- najważniejszych wyników;
- ograniczeń badania;
- wniosków i możliwości dalszych badań.
Następnie odpowiadaj własnymi słowami.
Jeżeli nie potrafisz wyjaśnić jakiegoś elementu, wróć do literatury lub skonsultuj problem z promotorem.
Celem nie jest nauczenie się gotowych odpowiedzi wygenerowanych przez AI, lecz lepsze zrozumienie własnej pracy.
16. 7 najczęstszych błędów podczas korzystania z ChatGPT prz pisaniu pracy dyplomowej
Błąd 1. Generowanie całych rozdziałów bez samodzielnej analizy
Prowadzi do utraty kontroli nad argumentacją i może naruszać zasady uczelni.
Błąd 2. Korzystanie z niezweryfikowanej bibliografii
Nawet profesjonalnie wyglądający przypis może dotyczyć nieistniejącej publikacji.
Błąd 3. Przyjmowanie wszystkich odpowiedzi AI za prawdziwe
Model może się mylić, również wtedy, gdy formułuje odpowiedź z dużą pewnością.
Błąd 4. Niezrozumienie metodologii
Poprawnie brzmiący opis metody nie zastępuje wiedzy o tym, jak i dlaczego przeprowadzono badanie.
Błąd 5. Generowanie fikcyjnych wyników badań
Wymyślanie danych, odpowiedzi respondentów lub wywiadów jest sprzeczne z zasadami rzetelności naukowej.
Błąd 6. Przesyłanie poufnych dokumentów
Dane pacjentów, uczestników badań i materiały objęte poufnością wymagają szczególnej ochrony.
Błąd 7. Brak sprawdzenia zasad uczelni
To, że inny student mógł korzystać z ChatGPT, nie oznacza, że identyczne zasady obowiązują na Twoim kierunku.
17. Jak przygotować pracę dyplomową z AI krok po kroku?
Proponuję następujący schemat:
Etap 1 – sprawdź wymagania uczelni. Ustal, jakie zastosowania AI są dozwolone i czy trzeba je dokumentować.
Etap 2 – samodzielnie określ problem. Zastanów się, co chcesz zbadać, opisać lub zaprojektować.
Etap 3 – wykorzystaj AI do uporządkowania pomysłów. Analizuj możliwości, ale nie przyjmuj wszystkich propozycji bezkrytycznie.
Etap 4 – znajdź i przeczytaj rzeczywiste źródła. Nie opieraj pracy na fikcyjnej bibliografii.
Etap 5 – opracuj własną koncepcję metodologiczną. Uzasadnij przyjęte decyzje.
Etap 6 – samodzielnie przygotuj tekst i analizę. Korzystaj z dopuszczalnego wsparcia AI.
Etap 7 – sprawdź poprawność merytoryczną i językową. Zwróć uwagę na cytaty, źródła, dane i wnioski.
Etap 8 – udokumentuj wykorzystanie AI. Zrób to w sposób wymagany przez uczelnię.
Etap 9 – przygotuj się do obrony. Upewnij się, że rozumiesz każdy istotny element swojej pracy.
18. Kiedy ChatGPT nie wystarczy i warto skorzystać z konsultacji?
Sztuczna inteligencja może odpowiedzieć na wiele pytań, ale nie zawsze potrafi prawidłowo ocenić sytuację konkretnego studenta.
Szczególnie trudne bywają przypadki, w których:
- promotor odrzuca kolejne propozycje tematów;
- spis treści nie odpowiada celowi pracy;
- student nie potrafi dobrać metody badawczej;
- wyniki badań wymagają szczegółowej interpretacji;
- praca zawiera liczne uwagi promotora;
- wytyczne uczelni są niejasne;
- student ma mało czasu i nie wie, od czego zacząć poprawki.
W takich sytuacjach przydaje się indywidualna konsultacja, podczas której można przeanalizować dokumenty, wymagania i rzeczywiste problemy.
Potrzebujesz wsparcia nie tylko na początku pisania pracy?
ChatGPT może pomóc Ci uporządkować wiele zagadnień, ale nie zastąpi indywidualnego spojrzenia na Twoją pracę, wymagań promotora i trudności, z którymi się mierzysz.
Jeżeli potrzebujesz regularnych konsultacji, możesz wybrać jeden z moich pakietów.
Konsultacje Podstawowe – 3 spotkania online | 997 zł
Dla studentów, którzy chcą uporządkować pracę nad dyplomem, skonsultować metodologię, omówić uwagi promotora i zaplanować kolejne etapy.
Możesz skorzystać z płatności w 10 ratach 0% – zgodnie z warunkami oferty ratalnej dostępnej w sklepie.
Konsultacje Premium – 6 spotkań online + stały kontakt | 1987 zł
Dla studentów, którzy potrzebują kompleksowego wsparcia na kolejnych etapach przygotowywania pracy dyplomowej. Otrzymujesz sześć indywidualnych konsultacji oraz stały kontakt w ramach pakietu.
Możesz skorzystać z płatności w 10 ratach 0% – zgodnie z warunkami oferty ratalnej dostępnej w sklepie.
Nie wiesz, który wariant wybrać? Sprawdź również Konsultację Startową lub e-book o etycznym wykorzystaniu ChatGPT w pracy dyplomowej.
19. FAQ – najczęściej zadawane pytania o ChatGPT i pracę dyplomową
Czy ChatGPT może napisać pracę magisterską?
ChatGPT potrafi generować tekst przypominający rozdziały pracy magisterskiej, ale nie oznacza to, że taki tekst spełnia wymagania naukowe lub zasady samodzielności. Student odpowiada za swoją pracę, a dopuszczalny zakres wykorzystania AI określa uczelnia.
Czy korzystanie z ChatGPT jest plagiatem?
Samo korzystanie z narzędzia nie jest automatycznie równoznaczne z plagiatem. Problemy mogą jednak wynikać z nieuprawnionego wykorzystania cudzych treści, przedstawiania niesamodzielnej pracy jako własnej albo naruszenia zasad uczelni.
Czy można używać ChatGPT do pracy licencjackiej?
Możliwość i zakres korzystania z ChatGPT zależą od regulaminu uczelni oraz wymagań promotora. Narzędzie może wspierać planowanie, naukę i analizę problemów, jeśli dane zastosowanie jest dozwolone.
Czy można używać ChatGPT do pracy inżynierskiej?
Takie zastosowanie może być dopuszczalne, ale trzeba sprawdzić zasady dotyczące generowania kodu, obliczeń, projektów i dokumentacji. Autor powinien rozumieć i potrafić uzasadnić wykorzystane rozwiązania.
Czy ChatGPT podaje prawdziwe źródła naukowe?
Nie zawsze. Może generować nieistniejące publikacje, błędne numery DOI i nieprawdziwe cytaty. Każde źródło trzeba sprawdzić.
Czy promotor może zakazać korzystania z AI?
Promotor może określać wymagania dotyczące samodzielności i sposobu przygotowania pracy w granicach zasad obowiązujących na uczelni. W przypadku wątpliwości należy wyjaśnić obowiązujące reguły.
Czy trzeba informować uczelnię o korzystaniu z ChatGPT?
Zależy to od regulacji danej uczelni. Jeśli wymagane jest oświadczenie lub opis wykorzystania AI, należy przygotować je zgodnie z wytycznymi.
Przykładem szczegółowych zasad jest Instytut Badań nad Kulturą Uniwersytetu Gdańskiego, który w styczniu 2026 roku opublikował regulacje dotyczące korzystania z generatywnej AI. Przewidują one konieczność uzyskania wyraźnej zgody prowadzącego lub opiekuna pracy dyplomowej oraz ujawnienia nazwy narzędzia i zakresu jego wykorzystania.
Źródło: Uniwersytet Gdański – zasady wykorzystywania AI przez studentów Instytutu Badań nad Kulturą.
Czy ChatGPT może poprawić pracę magisterską?
Może pomagać w identyfikowaniu błędów językowych, stylistycznych i logicznych, jeżeli uczelnia dopuszcza takie zastosowanie. Każdą propozycję zmiany należy zweryfikować.
Czy ChatGPT może przygotować ankietę?
Może wspierać analizę konstrukcji pytań, ale nie zastępuje procesu opracowania i oceny narzędzia badawczego. Nie można też utożsamiać ankiety wygenerowanej przez AI z kwestionariuszem standaryzowanym.
Czy ChatGPT może analizować wyniki badań?
Może pomagać w zrozumieniu metod i rezultatów, ale analiza wymaga poprawnych danych, odpowiednich metod oraz kontroli merytorycznej. AI nie może wymyślać wyników ani zastępować rzeczywiście przeprowadzonych badań.
Czy uczelnia może wykryć ChatGPT?
Istnieją narzędzia próbujące rozpoznawać treści wygenerowane przez AI, ale ich wyniki mogą być błędne. Kluczowe jest przestrzeganie zasad uczelni, a nie poszukiwanie sposobów unikania wykrycia.
Czy można cytować ChatGPT w bibliografii?
Sposób dokumentowania wykorzystania AI zależy od wytycznych uczelni i stosowanego stylu cytowania. ChatGPT nie zastępuje pierwotnych publikacji naukowych.
20. Podsumowanie – korzystaj z ChatGPT świadomie, a nie bezrefleksyjnie
Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki studenci szukają informacji, organizują naukę i przygotowują teksty akademickie.
Nie oznacza to jednak, że znika potrzeba samodzielnego myślenia, czytania literatury i rozumienia metodologii.
Wręcz przeciwnie.
Im łatwiej wygenerować przekonująco brzmiący tekst, tym ważniejsza staje się umiejętność jego krytycznej oceny.
Dlatego warto zapamiętać pięć zasad metody 5W Redaktorki Agaty:
Wytyczne. Własna praca. Wsparcie AI. Weryfikacja. Wskazanie wykorzystania AI.
ChatGPT może być wartościowym narzędziem w przygotowywaniu pracy dyplomowej, ale nie zastąpi wiedzy, odpowiedzialności i samodzielnych decyzji autora.
Nie chodzi o to, żeby ChatGPT napisał pracę za Ciebie. Chodzi o to, żebyś Ty potrafił napisać lepszą pracę, mądrze korzystając z dostępnych narzędzi.
Chcesz mądrze wykorzystać ChatGPT w swojej pracy dyplomowej?
Nie musisz uczyć się wszystkiego metodą prób i błędów.
📘 Wolisz działać samodzielnie? Poznaj mój e-book o etycznym wykorzystaniu ChatGPT
💻 Potrzebujesz indywidualnego wsparcia? Umów 60-minutową Konsultację Startową
Redaktorka Agata – pomagam studentom pisać świadomie, samodzielnie i zgodnie z zasadami akademickimi.
Autorka: Redaktorka Agata
Redaktorka i konsultantka wspierająca studentów w przygotowywaniu prac licencjackich, magisterskich i inżynierskich. Pomaga w planowaniu pracy, metodologii, redakcji tekstów akademickich oraz odpowiedzialnym wykorzystywaniu narzędzi sztucznej inteligencji.
Data opracowania: październik 2026 r.
Informacja: artykuł ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje regulaminu uczelni, wytycznych wydziału ani indywidualnych ustaleń z promotorem.

O autorce – Redaktorka Agata
Redaktorka tekstów akademickich | Edukatorka | Autorka materiałów edukacyjnych
Od 1999 roku wspieram studentów w przygotowywaniu prac dyplomowych. Przez ponad 27 lat pracy pomogłam ponad 1000 studentów, a doświadczenie zdobywałam w wielu dziedzinach – od ekonomii, zarządzania i psychologii po pedagogikę, pielęgniarstwo i kosmetologię.
Ukończyłam studia z zakresu ekonomii i zarządzania oraz studia podyplomowe z HR, Social Media i Influencer Marketingu. Rozwijam również kompetencje w zakresie redakcji, projektowania publikacji i sztucznej inteligencji.
Pamiętam czasy ręcznego przygotowywania tekstów, kalki i kserokopiarek. Dziś wykorzystuję nowoczesne narzędzia cyfrowe i AI, niezmiennie stawiając na samodzielność studenta, rzetelność akademicką i krytyczne myślenie.
Jestem autorką metody 5W Redaktorki Agaty, która pomaga studentom świadomie korzystać ze sztucznej inteligencji podczas pisania prac dyplomowych.
Wierzę, że nawet najbardziej skomplikowaną metodologię można wyjaśnić prostym językiem.